Czwartek, 18 lipca 2019

Program Stronnictwa Narodowego z 1928 r. - cz. IV

Opublikowano: 3 października 2017 02:18:12
Podziel się i skomentuj

Tym poglądom na administrację ogólną i na samorząd odpowiadają dążenia następujące:

1. a) Ustrój administracyjny, który powstał w sposób doraźny, z konieczności wzorował się na ustroju państw, które nad Polską panowały. Należy przeprowadzić poważ­ ną pracę nad wytworzeniem systemu administracyjnego, odpowiadającego potrzebom Państwa Polskiego. Unikać wszakże trzeba częstej reorganizacji urzędów, zwłaszcza centralnych, wprowadzającej zamieszanie w działalności władz i płynącego stąd mnożenia urzędów i urzędników

b) Uproszczenie administracji i sposobu urzędow ania celem szybszego załatwiania spraw wnoszonych przez ludność.

c) W celu uniknięcia rozbieżności w polityce gospodarczej należy skupić w jednym zarządzie te działy administracji, które są ściśle ze sobą związane. Tak więc Min. Rolnictwa powinno objąć sprawy przebudowy ustroju rolnego, Min. Przemysłu i Handlu sprawy opieki nad pracą, Min. Komunikacji sprawy dróg kołowych i wodnych, oraz poczt, telegrafów i telefonów.

d) Zabezpieczenie stałości stanowisk urzędników, którzy mogą być usuwani z urzędów jedynie w trybie niezależnego postępowania dyscyplinarnego, z wyraźnem wymienieniem stanowisk nie objętych tą zasadą.

Program Stronnictwa Narodowego z 1928 r. - cz. IV

Tym poglądom na administrację ogólną i na samorząd odpowiadają dążenia następujące:

1. a) Ustrój administracyjny, który powstał w sposób doraźny, z konieczności wzorował się na ustroju państw, które nad Polską panowały. Należy przeprowadzić poważ­ ną pracę nad wytworzeniem systemu administracyjnego, odpowiadającego potrzebom Państwa Polskiego. Unikać wszakże trzeba częstej reorganizacji urzędów, zwłaszcza centralnych, wprowadzającej zamieszanie w działalności władz i płynącego stąd mnożenia urzędów i urzędników

b) Uproszczenie administracji i sposobu urzędow ania celem szybszego załatwiania spraw wnoszonych przez ludność.

c) W celu uniknięcia rozbieżności w polityce gospodarczej należy skupić w jednym zarządzie te działy administracji, które są ściśle ze sobą związane. Tak więc Min. Rolnictwa powinno objąć sprawy przebudowy ustroju rolnego, Min. Przemysłu i Handlu sprawy opieki nad pracą, Min. Komunikacji sprawy dróg kołowych i wodnych, oraz poczt, telegrafów i telefonów.

d) Zabezpieczenie stałości stanowisk urzędników, którzy mogą być usuwani z urzędów jedynie w trybie niezależnego postępowania dyscyplinarnego, z wyraźnem wymienieniem stanowisk nie objętych tą zasadą.

e) Przywrócenie do służby i zatrudnienie na odpowiednich stanowiskach zwolnionych ze względów politycznych i przedwcześnie emerytowanych urzędników, a tak samo wojskowych.

f) Podniesienie poziomu stanu urzędniczego przez utrwalenie zasady, że o doborze urzędników rozstrzyga ich wykształcenie i przygotowanie a nie przekonania polityczne.

g) Wskazana ze względów gospodarczych komercjalizacja przedsiębiorstw państwowych nie może być pretekstem do usuwania pewnych działów administracji państwowej z pod kontroli przedstawicielstwa narodowego.

h) Działalność banków i przedsiębiorstw państwowych nie może służyć do wywieraniu wpływu i nacisku partyjno-politycznego.

2. a) Celem uniknięcia wykonywania tych samych zadań, należy ściśle rozgraniczyć zakres działania administracji ogólnej i samorządu.

b) Konieczny nadzór władz państwowych nad samorządem nie powinien sprowadzić samorządu do roli bezwolnego organu administracji rządowej.

c) W gospodarce samorządowej przeciwstawić się należy kosztownym próbom stosowania doktryny socjalistycznej i wkraczaniu samorządu w te dziedziny, w których organizacje społeczne, gospodarcze i kulturalne wykazują pożyteczną działalność.

d) W obecnych warunkach działalność samorządową , zwłaszcza o ile chodzi o szerokie zastosowanie inicjatwyy w dziedzinie gospodarczo-inwestycyjnej, skupić należy w powiatach i większych miastach, wydzielonych ze związków powiatowych.

e) W organizacji samorządu liczyć się należy z historycznie wytworzonemi odrębnemi stosunkam i gospodarczem i i kulturalnemi poszczególnych dzielnic. Ustawy przeto nie powinny narzucać zupełnie jednolitego ustroju samorządu. W szczególności w samorządzie ziem pod względem narodowościowym mieszanych zabezpieczyć należy przedstawicielstwo i interesy żywiołu polskiego.

f) Należy przeprowadzić rozdział między organam i uchwalającemi i wykonawczemi. Organy wykonawcze winny mieć ustawowo oznaczony własny zakres działania. Członkowie organów wykonawczych powinni być powoływani na okres dłuższy, nie związany z okresem, na który wybierane są ciała uchwalające, aby zapewnić dobór sił fachowych oraz ciągłość pracy.

g) Prawo wyborcze w gminach miejskich i wiejskich, przy zachowaniu zasady powszechności obok bezpośredności i tajności, winno uwzględnić kwalifikacje kulturalne i gospodarcze wyborców. W większych gminach przeprowadzić należy podział na okręgi wyborcze. Czynne prawo wyborcze winny posiadać osoby, które ukoń­czyły 24 lata. Wybory do samorządu powiatowego i wojewódzkiego powinny być pośrednie.

Wychowanie narodowe

Wychowanie narodowe ma za cel kształcenie charakteru i umysłu młodych pokoleń na podstawach cywilizacji polskiej, pielęgnowanie w nich ducha religijnego budzenie poczucia obowiązków obywatelskich oraz wszechstronne przygotowanie do ich pełnienia. Przenikać je winno umiłowanie kultury polskiej, duch zgodnego współ­życia wszystkich warstw społecznych, poczucie ładu, poszanowanie prawa i karność.

1. Organizacja szkolnictwa winna opierać się na następujących zasadach:

a) Dla dzieci w wieku szkolnym istnieć powinna szkoła powszechna, co najmniej siedmioletnia, która obok rozwinięcia uzdolnień duchowych i fizycznych, powinna przygotować młodzież do życia praktycznego, a poza tym umożliwiać jej dalsze kształcenie się ogólne, czy zawodowe. W planie organizacyjnym szkolnictwa powszechnego dążyć należy przede wszystkim do najrychlejszego urzeczywistnienia powszechnego nauczania w całej Polsce. Zakładanie szkół o wyższym typie organizacyjnym winno być popierane w miarę możności.

b) Szkolnictwo średnie ogólno-kształcące winno być oparte na zasadzie ścisłej selekcji uzdolnień i inteligencji, bez względu na położenie majątkowe ucznia. Wobec doniosłości kultury łacińskiej w życiu narodu polskiego powinna być ona odpowiednio w programach szkoły średniej uwzględniona. System organizacyjny szkolnictwa zapewnić musi szkole średniej, która ma utrwalone od wieków stanowisko w całokształcie wychowania dostatecznie długotrwały , zasadniczo ośmioletni, wpływ na jej wychowanków, ażeby umożliwić jej założenie podstaw kultury umysłowej młodzieży, jak również przygotowanie jednostek wybitniejszych do studiów wyższych. W szkole średniej dla dziewcząt uwzględnić należy szczególnie ważne, odrębne obowiązki kobiety w życiu rodziny i społeczeństwa.

c) Szczególną opieką państwa, samorządów i zrzeszeń powinno być otoczone szkolnictwo zawodowe wszystkich stopni, które ma wychować i wykształcić warstwę średnią, a tym samym wzmóc siłę gospodarczą narodu,

d) Szkolnictwo wyższe dbać winno o wysoki poziom polskiej nauki, nie zaniedbując celów wychowawczych, a mianowicie wykształcenia i przygotowania do życia praktycznego elity inteligencji polskiej, która ma pogłębiać treść i nadawać kierunek w życiu narodu. Zasada autonomii szkolnictwa akademickiego powinna być w jego organizacji ściśle przestrzegana. W dbałości o poważną treść i wysoki poziom życia zbiorowego młodzieży akademickiej współdziałać winno starsze społeczeństwo z samą młodzieżą.

2. System szkolnictwa w Państwie zasadniczo powinien być jednolity, dostosowany przede wszystkiem do potrzeb narodu polskiego, uwzględniający jednakże odrębno­ści etniczne i kulturalne poszczególnych grup ludności. Tam, gdzie zachodzi bliższe pokrewieństwo języka, może być dopuszczony, zwłaszcza w dziedzinie nauczania początkowego, typ szkoły dwujęzycznej.

3. Młodzież żydowska, ze względu na swą głęboko sięgającą odrębność duchową, zarówno religijną, jak kulturalną, powinna być w szkolnictwie powszechnem i średniem oddzielona od młodzieży pozostałej. Do szkół wyższych winna posiadać dostęp, odpowiadający stosunkowi liczebnemu Żydów do reszty ludności.

4. Szkolnictwo prywatne winno mieć, pod ogólnym nadzorem Państwa, zapewnioną swobodę wprowadzania nowych metod nauczania i stosowania odpowiednio uzasadnionych programów szkolnych; winno ono korzystać z poparcaa władz, o ile spełnia nadania, zakreślone dla szkół państwowych.

Podziel się i skomentuj